Hotline: 0902536391

Lễ hội Ok Om Bok

icon-locationThành phố Hồ Chí Minh - Việt Nam
“Vào ngày rằm giữa mùa đông hàng năm, người dân tộc Khmer thường tổ chức lễ hội để tỏ lòng biết ơn đến Nữ thần Mặt trăng, người đã ban cho họ một vụ mùa bội thu và nguồn thuỷ sản dồi dào”

Ok Om Bok đặc trưng cho tôn giáo dân gian có nguồn gốc từ Phật giáo. Lễ hội mở đầu bằng Đua ghe Ngo (tiếng Khmer là Um Tuk Ngua), một trong những hoạt động hấp dẫn nhất của người Khơme.Cuộc đua đã thu hút hàng trăm nghìn đồng bào Khmer trong vùng và du khách cả nước. Trưa ngày 14, trên sông Long Bình diễn ra Giải đua ghe Ngo sôi động trong âm hưởng âm vang của Ngũ âm quy mô âm nhạc dân tộc và tiếng hò reo cổ vũ vang dội của hàng vạn khán giả. Các đội đua đến từ các thị xã, huyện khác nhau trên địa phận tỉnh Trà Vinh và các tỉnh thành phố mang đến không khí vui nhộn và náo nhiệt cho lễ hội.

Đua ghe Ngo vừa là trò chơi, vừa là cách thể hiện sức mạnh đoàn kết, vừa là nghi lễ truyền thống tiễn đưa Thần Nước về dương thế sau mùa sinh sôi nảy nở, vừa là nghi lễ tín ngưỡng của người Khmer tưởng nhớ Thần Rắn Nagar, người đã từng hóa thành một cục gỗ để giúp Đức Phật qua sông. Nó được tôn vinh là thánh tích, chỉ được sử dụng trong các lễ hội thiết yếu như Ok Om Bok và được lưu giữ, bảo quản cẩn thận trong các chùa địa phương. Thuyền dài khoảng 24 mét, rộng 1,2 mét và có thể chứa khoảng 40 người. Ngồi dàn hàng ngang dọc hai bên, nam nữ thanh niên người Khmer đi lại nhẹ nhàng hòa theo tiếng cồng chiêng và tiếng sóng biển. Khi chiếc thuyền đầu tiên băng qua vạch đích, đám đông hai bên bờ sông đã hò reo, cổ vũ rất nhiệt tình cho chiến thắng. Hàng trăm người nhiệt tình ủng hộ đội yêu thích và tận hưởng cuộc đua. Đến tham dự lễ hội, du khách sẽ được xem hội đua thuyền tưng bừng và tranh tài của đồng bào Khmer Nam bộ.

Trong đêm rằm, các thành viên trong gia đình người Khmer tập trung trước cửa chùa hoặc nhà của họ và chuẩn bị một bữa tiệc đặc biệt với cơm lam, chuối chín, dừa tươi gọt vỏ và xoài để cúng trăng. Khi Trăng thần lên, lễ cúng bắt đầu với việc tất cả các thành viên trong gia đình ngồi bệt xuống đất và chắp tay chờ trăng lên. Người đàn ông cao tuổi nhất trong gia đình sẽ bày tỏ lòng biết ơn đối với mặt trăng và cầu nguyện cho mùa màng tươi tốt và sức khỏe tốt. Họ cầu mong Mặt trăng cho mùa màngbội thu, ấm no và hạnh phúc.

Không khí tưng bừng bao trùm khắp các địa điểm tổ chức lễ kỷ niệm, nơi tập trung đông đảo người dân để thưởng thức các tiết mục nghệ thuật dân gian, gồm thả lửa, thả bóng bay và nghệ thuật sân khấu Khmer Du Kê và Rơ Bam. Sau đó, các già làng sẽ bốc từng nắm “com dep” để đưa vào miệng trẻ em với mong muốn trẻ hay ăn chóng lớn (từ Ok om bok nghĩa đen là ăn “com đẹp” bằng cách nhặt lên và cho vào miệng). Sau buổi lễ, họ tiếp tục ngắm trăng, đồng thời nhận những hạt gạo xanh từ một người đàn ông lớn tuổi và thực hiện điều ước của họ. Vào các đêm lễ hội, du khách và người dân địa phương đi bộ theo nhóm quanh các ao và thưởng thức các món ăn địa phương cũng như mua quà lưu niệm. Tất cả dường như quên đi công việc mệt mỏi hàng ngày và trôi theo những giai điệu, âm thanh của các làn điệu dân ca, các loại nhạc cụ và điệu múa của người Khmer.

Lễ hội còn có sự kiện thả đèn lồng nước làm từ tre và giấy với hình dáng một chiếc thuyền với nhiều màu sắc trang trí. Mọi người xếp thành hàng với dàn trống phía trước, thì thầm cầu nguyện với Thần và nhẹ nhàng thả thuyền giấy trên mặt nước. Dòng sông mê đắm khung cảnh êm đềm, huyền ảo. Đây cũng là thời gian truyền thống để các cặp đôi cầu nguyện cho tình yêu và số mệnh của mình. Lễ kỷ niệm lễ hội còn có các nghi lễ truyền thống của người Khmer và các chương trình biểu diễn đặc sắc của các đoàn nghệ thuật các tỉnh. Người dân cũng đổ về trung tâm thành phố Sóc Trăng để mua sắm tại hội chợ và xem các môn thể thao, trò chơi truyền thống.

Ok Om Bok hiện là một lễ hội phổ biến không chỉ ở Sóc Trăng mà còn ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long khác như Vĩnh Long, Trà Vinh, Cần Thơ, Kiên Giang và An Giang. Trong tín ngưỡng của người Khmer, Nữ thần Mặt Trăng là người trông coi mùa màng, nguồn thủy sinh và sự sống của con người. Còn được gọi là Lễ hội thờ cúng Mặt trăng, Lễ hội Ok Om Bok của mỗi làng diễn ra trên sân của một ngôi chùa địa phương và Lễ hội Ok Om Bok của toàn tỉnh diễn ra tại Ao Bà Om. Lễ hội là một trong ba lễ hội tiêu biểu của người Khmer trong vòng một năm.